Archief voor de categorie Transcriptie

Transcripties van Zutphense brieven uit 1571 online

De werkgroep Transcripties van het Regionaal Archief Zutphen heeft een nieuwe uitgave verzorgd: transcripties van brieven uit 1571. De brieven zijn gericht aan het stadsbestuur van Zutphen of geschreven door het stadsbestuur aan andere steden. Voor het jaar 1571 is gekozen omdat dat jaar het begin markeert van de strijd tussen Staatsen en Spaansgezinden om de zeggenschap binnen de stad Zutphen. 

De werkgroep verwacht dat hun transcripties nóg meer licht werpen op deze turbulente jaren in de Zutphense geschiedenis. De transcripties zijn voorzien van een korte toelichting en woordverklaringen. Door een link te volgen kan een scan van de originele brief haarfijn worden bestudeerd.

De getranscribeerde brieven maken deel uit van de serie “ingekomen stukken en minuten van uitgegane stukken 1325-1815″ die zijn opgenomen in het Oud-archief van Zutphen. De brieven zijn van verschillende afzenders en gaan over heel verschillende onderwerpen. Wel valt op dat er relatief veel brieven afkomstig zijn van het Hof van Gelre.

Het gaat in de brieven uit 1571 dan vaak over buitengewone belastingen, bevelen van de stadhouder en waarschuwingen voor oproerkraaiers en oorlogsdreigingen.

Op 14 mei waarschuwt de stadhouder bijvoorbeeld dat rebellen van plan zijn om aanslagen te plegen op de stad Zutphen: “Seine Fürstlichheidt vernomen, dat die wederwirttigen unnd rebellen van Seine Ma[jesteit] seeckere aenslaegen op der stat Zutphen solden voirhanden hebben”. Het is duidelijk dat er roerige tijden voor de stad aanbreken!

Zelfs de meest beschadigde brieven met de moeilijkste handschriften werden door de werkgroep getranscribeerd (Bron: RA Zutphen)

Het transcriptiewerk bezorgde de werkgroep de nodige hoofdbrekens. Doordat er verschillende afzenders zijn, is het handschrift steeds wisselend. Bovendien is het schrift aan het eind van de 16e eeuw heel anders dan ons hedendaags schrift. Insiders weten dat juist het schift uit dit tijdvak tot het moeilijkste werk behoort. De namen en begrippen die in de brieven staan vermeld, waren lang niet altijd bekend. Sommige woorden leidden tot urenlang durende puzzels: “oeveldaders” blijken euveldaders of kwaadwilligen te zijn en “verrugget” betekent uitgesteld of op de lange baan geschoven.

Een voordeel van de werkzaamheden van de werkgroep is dat de brieven zijn gescand.

Daarmee is er een getrouwe kopie gemaakt van het origineel dat in veel gevallen in erg slechte staat verkeert. Enkele brieven zijn nauwelijks leesbaar zijn omdat de randen zijn weggeteerd. Het papier heeft flinke schade opgelopen door wateroverlast aan het einde van de 19e eeuw en opnieuw aan het begin van de 20e eeuw.

Op de website van het Regionaal Archief Zutphen is de transcriptie gratis te downloaden. Ook kan er op elk woord worden gezocht via de “zoek door alles”-functie die de website biedt. Zo wordt ook de van misdaden verdachte speelman Johan up Zyll aan de vergetelheid ontrukt.

Ga naar de transcriptie.
Ga naar de scans.

(Bron: nieuwsbericht Regionaal Archief Zutphen)