Archief voor de categorie Tips

Hoe kinderen in 19e eeuwse kledij te identificeren 3

In de eerdere berichten op deze blog over het identificeren van kinderen op antieke foto’s heb ik het al gehad over de haren en de kleding. Er bestaat echter nog een manier om het geslacht van een afgebeeld kind te kunnen identificeren, namelijk aan de hand van attributen die op de foto staan afgebeeld en de pose die het kind op de foto heeft aangenomen. 

Want wat zijn nu typische jongensattributen? Oorlogsspeelgoed lijkt voor de hand te liggen, voertuigen, bouwmaterialen en sportartikelen eveneens. Maar hoe zit het met poppen, dieren, mode-assesoires of bloemen? 

Ook de manier waarop een kind op de foto is gezet, zegt in veel gevallen veel over het geslacht. Een kind dat bijvoorbeeld zijlings op een paard zit, is over het algemeen een meisje. Een kind met een hand verscholen in de voorkant van de jurk of jas (de zogenaamde ‘Napoleon-vorm’), is meestal een jongen.

Meer informatie over het identificeren van het geslacht van kinderen op antieke foto’s aan de hand van attributen en poses, is te lezen op de weblog van House of Mirth Photo’s & Ephemera.

Zie ook mijn eerdere blogposts over dit onderwerp:

Hoe kinderen in 19e eeuwse kledij te identificeren 2

Op veel foto’s uit de negentiende eeuw is het lastig te zien of het om een jongen of een meisje gaat. In tegenstelling tot wat veel mensen denken, droegen veel kinderen, of het nu om jongens of meisjes ging, kleding die we vandaag de dag zouden toeschrijven aan een meisje. Een rok, jurk maar ook sieraden. Als de afgebeelde nu ook nog lang haar had, wordt het al een stuk lastiger om de afgebeelde te identificeren. 

Het artikel van Pat Street op de blog House of Mirth Photo’s & Ephermera kan wellicht uitkomst bieden. In gevallen waar veelal ‘zomaar’ een geslacht wordt toegekend, laat zij zien dat je niet zomaar van veronderstellingen (al dan niet uit de 21ste eeuw) uit kan gaan. Aan de hand van tal van voorbeelden laat ze zien hoe je aan de hand van details kunt achterhalen of het om een jongen of een meisje gaat.

Zie ook mijn eerdere blogposts over dit onderwerp:


Hoe kinderen in 19e eeuwse kledij te identificeren 1

Om het geslacht van een kind in een antieke foto te bepalen, moet niet vergeten worden dat de styling van kinderen in de negentiende eeuw heel anders is dan de stijl van kinderkleding vandaag de dag. Voor 1900 was het niet vreemd dat jongens jurken droegen en tot een jaar of vijf, zes, lang haar hadden en pas op latere leeftijd een broek gingen dragen.

Door deze manier van kleding en haardracht, is het niet altijd makkelijk om het kind op de foto te identificeren als een jongen of een meisje. Toch zijn er diverse manieren om kinderen op foto’s een geslacht toe te kennen.

De blog House of Mirth Photo’s & Ephemera kan wellicht uitkomst bieden. In gevallen waar veelal ‘zomaar’ een geslacht wordt toegekend, laat zij zien dat je niet zomaar van veronderstellingen (al dan niet uit de 21ste eeuw) uit kan gaan. Aan de hand van tal van voorbeelden laat ze zien hoe je aan de hand van details kunt achterhalen of het om een jongen of een meisje gaat.

 Zo hadden meisjes in de negentiende eeuw volgens Pat Street vaak een haarscheiding in het midden, terwijl jongens vaak een haarscheiding opzij hadden. Ook droegen jongens vaak, indien ze lang haar hadden, hun haar vaak in lange krullen, soms zelfs met linten.

Voor meer informatie over het identificeren van kinderen op foto’s, verwijs ik je graag naar de weblog van House of Mirth Photo’s & Ephemera.

Zie ook mijn eerdere blogposts over dit onderwerp:

Waar komen mijn voorouders vandaan?

Veel plaatsen op akten bestaan niet meer. Vervelend voor bijvoorbeeld genealogen die op zoek zijn naar de geboorteplaats van één van hun voorouders.  Voor genealogen en personen-zoekers is het van groot belang om precies te weten waar de gezochte persoon vandaan komt, bijvoorbeeld om onderzoek te kunnen doen in kerk-, handels- en rechtbankregisters.

 

Genealogen stuiten vroeg of laat op wortels die zich bijv. in de huidige of toenmalige Duitse gebieden bevinden. Veel van deze plaatsen zijn helaas vaak moeilijk op een hedendaagse kaart te vinden. Dat kan verschillende oorzaken hebben. Zo kan het bijvoorbeeld zijn dat de betreffende plaatsnaam slechts enkele huizen betrof die (net) buiten de dorpsgrenzen gebouwd waren (de kans dat dergelijke nederzettingen vandaag de dag nog bestaan is klein); naamswijzigingen (of verandering van de spelling van de plaatsnaam) kunnen er ook aan hebben bijgedragen dat plaatsnamen niet meer op de huidige kaarten voorkomen. Bovendien kunnen dorpen (bijvoorbeeld door oorlogen of natuurgeweld) vernietigd en/of verlaten zijn, of maakt de betreffende plaats door grenswijzigingen geen deel meer uit van het oorspronkelijke land, waardoor de gezochte plaats niet meer in de hedendaagse atlassen voorkomt.

Hoe nu verder?

Online zijn tal van gazetteers te vinden die bij een dergelijke zoektocht van pas kunnen komen.
Zo kan er via de website fuzzy gazetteer wereldwijd gezocht worden in zeven miljoen plaatsnamen. Een andere is GEOnet Names Server (klik op de NGS Search-tekst). Het voordeel van deze laatste gazetteer is dat deze de zoekresultaten kan koppelen aan Google Maps. Zo is direct zichtbaar waar de gezochte plaats te vinden is.

Als een voorouder afkomstig is uit de voormalige Oost-Duitse gebieden, kan het zomaar zijn dat dit het hedendaagse Polen is. Kartenmeister kan dan een handige website zijn. Via deze website zijn zowel Duitse als Poolse namen te raadplegen evenals jurisdicties, kaarten en parochie referenties.

Een goede online Duitse gazetteer is GOV. Diverse website’s met regionale en lokale gazetteers is te vinden via bijv. Google. Voer “Regionales Ortsverzeichnis” in en vervolgens de Duitse staat. Ook kan er bijvoorbeeld gezocht worden door “Historisches Ortsverzeichnis von” en vervolgens weer de Duitse staat. Zo zal de zoekopdracht “Historisches Ortsverzeichnis von Sachsen” leiden naar Das Historische Ortsverzeichnis von Sachsen. Klik vervolgens op “Orte” en een hele partij van informatie zal beschikbaar komen, inclusief de wijze waarop een plaats werd gespeld, en waar de mensen bijvoorbeeld naar de kerk gingen.

Daggegevens van het weer

Bij archiefonderzoek kan het nuttig zijn om ook bronnen te raadplegen die niet direct voor de hand liggen. Deze winter, toen Nederland in de ban was van een mogelijke Elfstedentocht en veel mensen ook zelf de schaatsen onderbonden, plaatsten veel archiefinstellingen foto’s en afbeeldingen van winterse taferelen op hun website. Maar is alles ook wat het lijkt?

Via de daggegevens van het weer van het KNMI kan er vanaf het jaar 1901 gezocht worden op de klimatologische daggegevens van Nederland. Niet alleen zijn de temperaturen te zien, ook de hoeveelheid neerslag, zon, bewolking, wind, luchtdruk, luchtvochtigheid en bijvoorbeeld de hoeveelheid zicht. Aan de hand van deze informatie kan de juistheid van bijvoorbeeld een foto onderzocht worden.

 

Onderhoud aan de IJsbaan bij Zalné door vrijwilligers, 1974 (Bron: Beeldbank Historisch Centrum Overijssel)

Onderhoud aan de IJsbaan bij Zalné door vrijwilligers, 1974 (Bron: Beeldbank Historisch Centrum Overijssel)

Want kloppen de foto’s wel die we de laatste maand door archiefinstellingen uit hun depots zijn gehaald om aan het publiek te tonen en historische interesse te prikkelen? Foto’s van winterse taferelen; mensen op de schaats en dichtgevroren wateren.  Dik en warm ingepakte mannen die op het ijs poseren; klompen aan de voeten en een dikke laag sneeuw op de achtergrond. Foto’s die naast fraaie taferelen, voorzien zijn van allerhande informatie: waar en wanneer de foto genomen was, wie of wat er op de foto afgebeeld stond. Wat bij veel foto’s niet vermeld stond, was de temperatuur. Want in hoeverre kloppen de gegevens van de bijschriften van de foto’s eigenlijk?

Daggegevens van het weer in Nederland (Bron: KNMI)

Daggegevens van het weer in Nederland (Bron: KNMI)

Het zomaar overnemen van een jaartal op een foto (zelfs al bevindt het originele stuk zich in een officiële archiefinstelling) brengt risico’s met zich mee en kan een archiefonderzoeker zomaar op een verkeerd spoor brengen.