Archief voor juni 2012

Hoe kinderen in 19e eeuwse kledij te identificeren 3

In de eerdere berichten op deze blog over het identificeren van kinderen op antieke foto’s heb ik het al gehad over de haren en de kleding. Er bestaat echter nog een manier om het geslacht van een afgebeeld kind te kunnen identificeren, namelijk aan de hand van attributen die op de foto staan afgebeeld en de pose die het kind op de foto heeft aangenomen. 

Want wat zijn nu typische jongensattributen? Oorlogsspeelgoed lijkt voor de hand te liggen, voertuigen, bouwmaterialen en sportartikelen eveneens. Maar hoe zit het met poppen, dieren, mode-assesoires of bloemen? 

Ook de manier waarop een kind op de foto is gezet, zegt in veel gevallen veel over het geslacht. Een kind dat bijvoorbeeld zijlings op een paard zit, is over het algemeen een meisje. Een kind met een hand verscholen in de voorkant van de jurk of jas (de zogenaamde ‘Napoleon-vorm’), is meestal een jongen.

Meer informatie over het identificeren van het geslacht van kinderen op antieke foto’s aan de hand van attributen en poses, is te lezen op de weblog van House of Mirth Photo’s & Ephemera.

Zie ook mijn eerdere blogposts over dit onderwerp:

Nieuwe brief van Vincent van Gogh ontdekt

 

Medewerkers van het Van Gogh Museum hebben een nieuwe brief ontdekt van Vincent van Gogh. De brief dateert uit 1872 en bevindt zich in het Brabants Historisch Informatie Centrum (BHIC) in ’s-Hertogenbosch. Van Gogh schreef de zakelijke brief vanuit Den Haag aan Hendrik Verzijl in Helvoirt, een kennis van de familie Van Gogh. Vanwege de onduidelijk geschreven initialen in de handtekening is de briefschrijver niet eerder als Van Gogh herkend. De ontdekking van deze nieuwe brief wordt beschreven in het boek ‘Van Gogh: New Findings. Van Gogh Studies 4′, dat morgen wordt gepresenteerd. 

De brief is chronologisch de tweede die van Vincent van Gogh bekend is, en dateert van 26 oktober 1872, toen de 19-jarige Van Gogh werkte bij de kunsthandel Goupil & Cie in Den Haag. Op verzoek van de gepensioneerde onderwijzer Hendrik Verzijl uit Helvoirt had Van Gogh geprobeerd op een veiling bij W.P. van Stockum een aantal boeken te kopen. Met zijn brief laat Van Gogh weten dat dit niet gelukt was en hij belooft navraag te zullen doen naar de koper bij de zoon van de veilingmeester, met wie hij bevriend is. 

Hendrik Verzijl woonde in Helvoirt bij de familie De Jonge van Zwijnsbergen, die tot de kennissenkring van de familie Van Gogh behoorde. Dat is de reden waarom de brief terecht is gekomen in het familiearchief De Jonge van Zwijnsbergen, aanwezig in het Brabants Historisch Informatie Centrum in ’s-Hertogenbosch. 

Het keurige briefje is kenmerkend voor het geregisseerde gedrag van het gezin Van Gogh, dat er actief op gericht was de een brede sociale kring op te bouwen door middel van bezoeken en correspondentie, en door elkaar over en weer diensten te bewijzen. Als ‘Dienstwillige Dienaar’ – zo sloot de jonge Vincent zijn brief af – had hij zijn opdracht voorbeeldig uitgevoerd. 

De ontdekte brief is gepubliceerd in het nieuw uitgekomen boek: ‘Van Gogh: New Findings. Van Gogh Studies 4′, in het artikel ‘Waiting to be discovered. An unknown letter from 1872 by Vincent van Gogh’. Dit artikel is geschreven door de samenstellers van Vincent van Gogh. De brieven (2009), Leo Jansen, Hans Luijten en Nienke Bakker. In de gratis toegankelijke web-editie van Van Goghs correspondentie www.vangoghletters.org, wordt de brief opgenomen onder nummer 1a.

Vanaf 23 juni 2012 wordt de brief – telkens in het weekend – tentoongesteld in achtereenvolgens Etten-Leur, Tilburg, Zundert en Nuenen; daarna zal hij voor langere tijd te zien zijn in de vaste Van Goghpresentatie van het Noordbrabants Museum in ’s-Hertogenbosch. 

(Bron: persbericht BHIC)

Archief van de RK Staatspartij integraal via internet te raadplegen

Sinds kort is het gedigitaliseerde archief van de RK Staatspartij integraal via het internet te raadplegen. Wie bij raadpleging van de online catalogus beschrijvingen vindt uit dit archief, kan meteen op een link klikken om de bijbehorende archiefstukken op zijn of haar scherm te krijgen. Het is ook mogelijk de inventaris van het archief in zijn geheel te raadplegen. Ook deze inventaris is van links voorzien. De gedigitaliseerde stukken staan in PDF-formaat.

In de nabije toekomst zullen meer (delen van) archieven op deze wijze geraadpleegd kunnen worden, waaronder het archief Alphons Ariëns, het archief Cals, het archief Nolens en grote delen van de archieven Alberdingk Thijm en Vincentius Vereniging Nederland. Ook losse stukken uit of delen van andere archieven, die op verzoek van gebruikers zijn gescand, zullen via links zijn in te zien. Dit geldt uiteraard alleen voor stukken waarvoor geen toestemming van de eigenaar nodig is.

Voor het KDC is dit alles overigens geen noviteit. Al eerder waren de collectie pamfletten van de Aprilbeweging van 1853 en een groeiend deel van de collectie bisschoppelijke brieven 1853-2003 (via de online catalogus onder: bibliografieën) digitaal beschikbaar.

(Bron: Katholiek Documentatie Centrum)

Index Vreemdelingenregisters online

De nieuwe index ‘Vreemdelingenregisters’ bevat ruim 96.000 inschrijvingen van uit het buitenland afkomstige personen die zich in de jaren 1849-1922 bij de Amsterdamse politie meldden voor een reis- en verblijfpas. Net als bij de moderne verblijfsvergunningen moesten deze passen steeds opnieuw verlengd worden. In de registers is het spoor terug te vinden van waar iemand vandaan kwam en in welke plaats het laatste buitenlandse paspoort was afgegeven.

Omdat ook de uiterlijke kenmerken van de aanvrager werden opgeslagen weten we ook zonder pasfoto’s hoe zij er ongeveer uit hebben gezien. De index bevat zowel namen van incidentele passanten als van (arbeids-) immigranten die zich blijvend in Nederland hebben gevestigd; van Italiaanse schoorsteenvegers tot werkzoekende Pruisen.

Zoek in de index

Lees de handleiding

(Bron: Stadsarchief Amsterdam)

Hoe kinderen in 19e eeuwse kledij te identificeren 2

Op veel foto’s uit de negentiende eeuw is het lastig te zien of het om een jongen of een meisje gaat. In tegenstelling tot wat veel mensen denken, droegen veel kinderen, of het nu om jongens of meisjes ging, kleding die we vandaag de dag zouden toeschrijven aan een meisje. Een rok, jurk maar ook sieraden. Als de afgebeelde nu ook nog lang haar had, wordt het al een stuk lastiger om de afgebeelde te identificeren. 

Het artikel van Pat Street op de blog House of Mirth Photo’s & Ephermera kan wellicht uitkomst bieden. In gevallen waar veelal ‘zomaar’ een geslacht wordt toegekend, laat zij zien dat je niet zomaar van veronderstellingen (al dan niet uit de 21ste eeuw) uit kan gaan. Aan de hand van tal van voorbeelden laat ze zien hoe je aan de hand van details kunt achterhalen of het om een jongen of een meisje gaat.

Zie ook mijn eerdere blogposts over dit onderwerp:


Utrechtse voorouders tot 1579 terug te vinden via internet

Vanaf 27 april kan iedereen de belangrijkste bronnen over zijn voorouders uit de periode vóór 1811 gratis via internet bekijken. De eerste doop- trouw- en begraafboeken uit de provincie Utrecht zijn dan volledig digitaal online beschikbaar. 

Wie meer wil weten over zijn voorouders kan via de archieven van de Burgerlijke Stand eenvoudig aan informatie komen. Lastiger wordt het om gegevens te vinden van vóór de invoering van de burgerlijke stand in 1811. Hiervoor is onderzoek nodig in de doop-, trouw- en begraafboeken (DTB-boeken) van kerken en gerechten. Dankzij de hulp van vele vrijwilligers is ook deze informatie vanaf 27 april via internet te vinden. Op dat moment gaan de eerste 25.000 scans met inschrijvingen van ongeveer 50.000 dopelingen, gehuwden en overledenen uit Everdingen, Hagestein, Vianen en Zijderveld online. In de aankomende jaren worden ook de DTB-boeken van alle andere plaatsen in de provincie online gepubliceerd.     

Doop-, trouw- en begraafboeken
De Utrechtse doop-, trouw- en begraafboeken werden meestal bijgehouden door dominees, kosters en pastoors van gereformeerde gemeenten en rooms-katholieke parochies. Daarnaast zijn er trouwboeken van dorps- en stadsgerechten, omdat niet-gereformeerde huwelijken na de reformatie alleen rechtsgeldig waren als ze voor het plaatselijke gerecht waren gesloten. Het oudst bewaarde register in de provincie Utrecht is een Nederlands-hervormd doopregister uit Amersfoort uit 1579.

DTB-project
In het DTB-project werken verschillende archiefdiensten uit de provincie Utrecht samen. Het doel is om alle DTB-boeken in de provincie te scannen (meer dan 90.000 pagina’s) en via een gezamenlijke naamindex toegankelijk te maken en online aan te bieden. Het project vindt plaats onder de  verantwoordelijkheid van de Kring van Utrechtse Archivarissen en met inzet van vele vrijwilligers. Het Utrechts Archief verzorgt de coördinatie en uitvoering. Het project is mogelijk door een subsidie van de Utrechtse Schatkamer van de provincie Utrecht.

Vrijwilligers
De DTB-gegevens worden ingevoerd en gecontroleerd door een grote groep vrijwilligers. Voor het invoeren van de indexen van de regio Eemland zijn nog vrijwilligers nodig. De werkzaamheden kunnen thuis worden uitgevoerd. 

De registers worden de komende jaren gepubliceerd op de websites van:

(Bron: persbericht Utrechts Archief)

Goedkoop online toegang tot Elseviertijdschriften

De Koninklijke Bibliotheek geeft per 29 mei tegen lage kosten iedereen online toegang tot de artikelen uit ruim 400 wetenschappelijke tijdschriften van Elsevier. Resultaten van wetenschappelijk onderzoek zijn zo gemakkelijker voor iedereen in Nederland beschikbaar.

Wetenschappelijke informatie voor iedereen

Onderzoekers en studenten die verbonden zijn aan een universiteit of onderzoeksinstituut hebben via hun eigen organisatie vrije toegang tot wetenschappelijke informatie. Particulieren of zelfstandige onderzoekers moeten over het algemeen fors betalen om toegang te verkrijgen tot de resultaten van wetenschap. Het komende half jaar kan iedere Nederlandse burger tegen lage kosten toegang krijgen tot de wetenschappelijke artikelen van Elsevier.

Samenwerking Elsevier-KB

De KB en Elsevier slaan de handen ineen om het brede publiek tegen lagere kosten kennis te laten nemen en gebruik te maken van wetenschappelijke output. De dienst wordt in eerste instantie als proef aangeboden tot eind december 2012. Tijdens deze periode biedt de KB Nederlandse burgers toegang tot wetenschappelijke artikelen van Elsevier voor € 6,50 per artikel, net zoveel als voor het opvragen van materiaal uit andere bibliotheken. Gebruik van de artikelen is alleen toegestaan voor privédoeleinden. De artikelen zijn te downloaden via de website van de KB; een lidmaatschap van de KB is hiervoor niet nodig. Het aanbod bestaat uit 2,5 miljoen artikelen uit 400 wetenschappelijke, vooral medische tijdschriften, waaronder The Lancet.

Als de proef een succes is, nemen de KB en Elsevier een beslissing over voortzetting en mogelijk uitbreiding van de dienst.

(Bron: persbericht Koninklijke Bibliotheek)

Hoe kinderen in 19e eeuwse kledij te identificeren 1

Om het geslacht van een kind in een antieke foto te bepalen, moet niet vergeten worden dat de styling van kinderen in de negentiende eeuw heel anders is dan de stijl van kinderkleding vandaag de dag. Voor 1900 was het niet vreemd dat jongens jurken droegen en tot een jaar of vijf, zes, lang haar hadden en pas op latere leeftijd een broek gingen dragen.

Door deze manier van kleding en haardracht, is het niet altijd makkelijk om het kind op de foto te identificeren als een jongen of een meisje. Toch zijn er diverse manieren om kinderen op foto’s een geslacht toe te kennen.

De blog House of Mirth Photo’s & Ephemera kan wellicht uitkomst bieden. In gevallen waar veelal ‘zomaar’ een geslacht wordt toegekend, laat zij zien dat je niet zomaar van veronderstellingen (al dan niet uit de 21ste eeuw) uit kan gaan. Aan de hand van tal van voorbeelden laat ze zien hoe je aan de hand van details kunt achterhalen of het om een jongen of een meisje gaat.

 Zo hadden meisjes in de negentiende eeuw volgens Pat Street vaak een haarscheiding in het midden, terwijl jongens vaak een haarscheiding opzij hadden. Ook droegen jongens vaak, indien ze lang haar hadden, hun haar vaak in lange krullen, soms zelfs met linten.

Voor meer informatie over het identificeren van kinderen op foto’s, verwijs ik je graag naar de weblog van House of Mirth Photo’s & Ephemera.

Zie ook mijn eerdere blogposts over dit onderwerp: