Archief voor februari 2012

Netherlands, Army Service Records

Hoe zagen je voorouders eruit? En, hoe hebben ze zich gedragen? 

Voor veel genealogen, maar ook voor veel andere historisch geïnteresseerden, een integrerende vraag. Ongetwijfeld bestaan er foto’s van familieleden uit de twintigste en eenentwintigste eeuw. Denk maar eens aan alle documenten waar foto’s voor vereist zijn (zoals bijvoorbeeld  paspoorten, rijbewijzen en tal van abonnementen), maar ook alle evenementen waar foto’s gemaakt worden (verjaardagen, schoolreisjes, bruiloften, vakanties, etc.). Kortom, de kans dat jij of een familielid op een foto staat is groot. Erg groot. Maar hoe zit het nu met familieleden en voorouders uit de periode dat er nog geen (kleuren-)fototoestellen waren? Hoe zagen zij eruit? 

 Veel van deze informatie is terug te vinden in de zogenaamde stamboeken van Nederlandse militairen. Althans, als de gezochte persoon in dienst heeft gezeten. De stamboeken van Nederlandse militairen 1807-1929 zijn onlangs door de Mormonen online gezet; Netherlands, Army Service Records, 1807-1929

Netherlands, Army Service Records

In deze stamboeken kun je onder andere de lengte, maar ook gezichtskenmerken terug vinden (bijvoorbeeld, de kleur van het haar, de kleur van de ogen, de vorm van het hoofd, etc.). Ook staat geregistreerd hoe iemand zich heeft gedragen (was hij heldhaftig of heeft hij wellicht voortijdig de dienst verlaten? Misschien is hij wel gewond geraakt, of is hij tijdens zijn dienstplicht gesneuveld). Kortom, een waardevolle bron voor genealogen en iedereen die in zijn of haar geschiedenis is geïnteresseerd. Op deze manier heeft de gezochte persoon niet alleen een naam, maar krijgt hij ook een gezicht. 

N.B. Deze bron is het beste te doorzoeken/gebruiken in combinatie met de huwelijksebijlagen en Militieregister.nl

Daggegevens van het weer

Bij archiefonderzoek kan het nuttig zijn om ook bronnen te raadplegen die niet direct voor de hand liggen. Deze winter, toen Nederland in de ban was van een mogelijke Elfstedentocht en veel mensen ook zelf de schaatsen onderbonden, plaatsten veel archiefinstellingen foto’s en afbeeldingen van winterse taferelen op hun website. Maar is alles ook wat het lijkt?

Via de daggegevens van het weer van het KNMI kan er vanaf het jaar 1901 gezocht worden op de klimatologische daggegevens van Nederland. Niet alleen zijn de temperaturen te zien, ook de hoeveelheid neerslag, zon, bewolking, wind, luchtdruk, luchtvochtigheid en bijvoorbeeld de hoeveelheid zicht. Aan de hand van deze informatie kan de juistheid van bijvoorbeeld een foto onderzocht worden.

 

Onderhoud aan de IJsbaan bij Zalné door vrijwilligers, 1974 (Bron: Beeldbank Historisch Centrum Overijssel)

Onderhoud aan de IJsbaan bij Zalné door vrijwilligers, 1974 (Bron: Beeldbank Historisch Centrum Overijssel)

Want kloppen de foto’s wel die we de laatste maand door archiefinstellingen uit hun depots zijn gehaald om aan het publiek te tonen en historische interesse te prikkelen? Foto’s van winterse taferelen; mensen op de schaats en dichtgevroren wateren.  Dik en warm ingepakte mannen die op het ijs poseren; klompen aan de voeten en een dikke laag sneeuw op de achtergrond. Foto’s die naast fraaie taferelen, voorzien zijn van allerhande informatie: waar en wanneer de foto genomen was, wie of wat er op de foto afgebeeld stond. Wat bij veel foto’s niet vermeld stond, was de temperatuur. Want in hoeverre kloppen de gegevens van de bijschriften van de foto’s eigenlijk?

Daggegevens van het weer in Nederland (Bron: KNMI)

Daggegevens van het weer in Nederland (Bron: KNMI)

Het zomaar overnemen van een jaartal op een foto (zelfs al bevindt het originele stuk zich in een officiële archiefinstelling) brengt risico’s met zich mee en kan een archiefonderzoeker zomaar op een verkeerd spoor brengen.